Në një shtet të së drejtës, ndarja e pushteteve është parim themelor dhe i panegociueshëm. Politika nuk ka të drejtë t’i diktojë drejtësisë se kë të hetojë apo kë të dënojë, sepse çdo ndërhyrje e tillë do të cenonte pavarësinë e sistemit të drejtësisë. Por ky parim, shpesh i keqinterpretuar ose i përdorur si alibi, nuk e përjashton politikën nga detyrimi i saj kushtetues për të vepruar në mbrojtje të interesit publik. Përkundrazi, politika ka përgjegjësinë të ndërtojë kornizën ligjore, institucionale dhe mbikëqyrëse brenda së cilës drejtësia funksionon në mënyrë të pavarur, por edhe të drejtë dhe efikase.
Problemi lind atëherë kur politika e barazon mosndërhyrjen me mosveprimin. Heshtja përballë padrejtësive konkrete nuk është shenjë respekti për shtetin e së drejtës, por shenjë e qartë e abdikimit nga përgjegjësia publike. Një shtet nuk matet vetëm me pavarësinë formale të institucioneve, por me aftësinë e tyre për të reaguar kur cenohet mirëqenia e qytetarëve. Pikërisht këtu, roli i politikës bëhet vendimtar: jo për të zëvendësuar drejtësinë, por për të garantuar që ajo të funksionojë në interes të shoqërisë.
Rasti i faturave të larta të energjisë elektrike nga EVN është ilustrimi më i qartë i kësaj dileme. Qytetarët, të ngarkuar nga kriza ekonomike dhe inflacioni, përballen me çmime të papërballueshme, pa pasur mjete reale juridike apo financiare për t’u mbrojtur individualisht. Në këtë situatë, politika posedon instrumente të qarta kushtetuese dhe ligjore: rregullimin e tregut, mbikëqyrjen e kompanive publike dhe private, ndërhyrjen përmes politikave sociale dhe forcimin e mekanizmave të kontrollit. Megjithatë, heshtja institucionale mbetet përgjigjja dominante.
Kjo heshtje nuk është as neutrale dhe as teknike; ajo është politike. Kur pushteti zgjedh të mos reagojë, ai në fakt mban anë — jo të qytetarëve, por të status quo-së që prodhon padrejtësi. Në këtë kontekst, kërkesa për një qasje më aktive të politikës nuk është thirrje për ndërhyrje në drejtësi, por kërkesë legjitime për përgjegjësi demokratike. Politika duhet të jetë zëri i interesit publik, jo spektatore e vuajtjes sociale.
Një shtet i së drejtës nuk ndërtohet mbi heshtje dhe justifikime procedurale, por mbi veprim të përgjegjshëm institucional. Pa një politikë që ka guximin të reagojë, të rregullojë dhe të mbrojë qytetarët, drejtësia mbetet e shkëputur nga realiteti, ndërsa demokracia reduktohet në një koncept formal. Dhe kur kjo ndodh, çmimin më të lartë nuk e paguajnë institucionet, por qytetarët.
Pedagog : Naim Kurtishi.-Tetovë
Mgid