Një stërvitje 10-minutëshe mund të ndihmojë në ndalimin e kancerit të zorrës së trashë

Ushtrimet fizike edhe për vetëm 10 minuta mund të ndalojnë rritjen e kancerit të zorrës së trashë dhe të përshpejtojnë riparimin e dëmtimeve të ADN-së, ka zbuluar një studim i ri.

Sipas shkencëtarëve, edhe një seancë shumë e shkurtër ushtrimesh nxit ndryshime të shpejta molekulare në gjak, të cilat ndihmojnë në frenimin e përparimit të tumorit. Edhe pse mekanizmi biologjik në thelb “ende nuk është plotësisht i qartë”, gjetjet përforcojnë provat se aktiviteti fizik mund të ngadalësojë përhapjen e kancerit të zorrës së trashë.

Në Britani, mbi 44 mijë persona diagnostikohen çdo vit me këtë sëmundje, duke e bërë atë kancerin e katërt më të shpeshtë në vend. Ndërsa normat te grupmoshat më të vjetra janë relativisht të qëndrueshme ose kanë rënë lehtë, rastet te të rinjtë janë në rritje.

Kanceri i zorrës së trashë — që mori edhe jetën e Dame Deborah James në moshën 40-vjeçare — është rritur me rreth 50 për qind te personat nën 50 vjeç gjatë tri dekadave të fundit, një trend që i ka lënë ekspertët të habitur.

Megjithatë, një numër gjithnjë e më i madh studimesh sugjeron se ushtrimet fizike mund të jenë çelësi për të ulur ndjeshëm rrezikun e vdekjes nga kjo sëmundje — ose madje për ta parandaluar atë që në fillim.

Një punim shkencor novator nga studiuesit e Universitetit të Newcastle analizoi mostrat e gjakut të 30 burrave mbipeshë ose obezë, por përndryshe të shëndetshëm. Gjakut iu morën mostra para dhe menjëherë pas një seance ushtrimesh 10–12-minutëshe, konkretisht një test çiklizmi.

Më pas, këto mostra u ekspozuan ndaj qelizave të kancerit të zorrës së trashë në laborator. Në të gjitha rastet, ushtrimet intensive rritën përqendrimin e 13 proteinave në gjak, të lidhura me uljen e inflamacionit, përmirësimin e funksionit të enëve të gjakut dhe metabolizmin.

Kur këto molekula të nxitura nga ushtrimet u aplikuan mbi qelizat kancerogjene, ato ndryshuan vetë përbërjen gjenetike të kancerit: u forcuan gjenet përgjegjëse për riparimin e ADN-së dhe prodhimin e energjisë, ndërsa u frenuan ato që nxisin rritjen e qelizave kancerogjene.

Duke shkruar në International Journal of Cancer, ekipi kërkimor tha se gjetjet ofrojnë një “shpjegim të mundshëm mekanistik për efektet mbrojtëse të ushtrimeve kundër” kancerit të zorrës së trashë.

Dr. Sam Orange, ligjërues i lartë në fiziologjinë klinike të ushtrimeve në Universitetin e Newcastle dhe autori kryesor i studimit, tha:

“Ajo që është e jashtëzakonshme është se ushtrimet nuk përfitojnë vetëm indet e shëndetshme; ato dërgojnë sinjale të fuqishme përmes qarkullimit të gjakut që mund të ndikojnë drejtpërdrejt mijëra gjene në qelizat kancerogjene.

Kjo hap rrugën për të gjetur mënyra që imitojnë ose përforcojnë efektet biologjike të ushtrimeve, duke përmirësuar potencialisht trajtimin e kancerit dhe, mbi të gjitha, rezultatet për pacientët.”

Ai shtoi se këto zbulime mund të çojnë në terapi të reja që imitojnë efektet pozitive të ushtrimeve në riparimin e ADN-së dhe përdorimin e energjisë nga qelizat.

“Edhe një seancë e vetme ushtrimesh, që zgjat vetëm 10 minuta, mund të bëjë diferencë. Është një kujtesë se çdo hap dhe çdo stërvitje ka rëndësi për mbrojtjen e shëndetit.”

Studimi vjen vetëm disa muaj pas një prove klinike të parë në botë, të zhvilluar në gjashtë vende — përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Kanadanë dhe Australinë — ku qindra pacientë me kancer të zorrës së trashë ulën rrezikun e vdekjes me më shumë se një të tretën, thjesht duke ndjekur një program ushtrimesh.

Të publikuara në konferencën vjetore të Shoqatës Amerikane të Onkologjisë Klinike (ASCO) në Çikago vitin e kaluar, rezultatet treguan se vetëm 20 minuta ushtrime në ditë e ulin rrezikun e vdekjes nga ky kancer po aq sa një ilaç.

Studiuesit nga Universiteti i British Columbia ndanë pjesëmarrësit në dy grupe: njëri mori seanca këshillimi me trajnerë personalë çdo dy javë për gjashtë muajt e parë dhe më pas çdo muaj, ndërsa grupi tjetër mori vetëm broshura me këshilla për jetesë të shëndetshme.

Pas pesë vitesh, ata që ushtronin çdo ditë kishin 28 për qind më pak gjasa të kishin vdekur ose të kishin përjetuar përkeqësim apo rikthim të kancerit. Pas tetë vitesh, rreziku i vdekjes ishte 37 për qind më i ulët — për çdo 14 pjesëmarrës, ushtrimet i shpëtuan jetën njërit.

Genevieve Edwards, drejtoreshë ekzekutive e organizatës bamirëse Bowel Cancer UK, tha:

“Kërkimet e shumta tregojnë se personat fizikisht më aktivë kanë rrezik më të ulët për kancer të zorrës së trashë, si dhe për shumë lloje të tjera kanceri.

Duhet të synojmë të paktën 150 minuta aktivitet fizik në javë, si ecje e shpejtë, çiklizëm ose not.”

Ajo shtoi se masa të tjera për uljen e rrezikut përfshijnë: konsum të lartë fibrash nga drithërat integrale, bishtajoret, frutat dhe perimet; shmangie të mishit të përpunuar dhe kufizim të mishit të kuq; ruajtje të një peshe të shëndetshme; ndalim të duhanit dhe ulje të konsumit të alkoolit.

“Të bësh ndryshime në stilin e jetesës nuk është e lehtë,” përfundoi ajo, “por ne besojmë se ia vlen për shëndetin.”