Rutte: Nëse dikush mendon vërtet se Evropa mund të mbrohet pa SHBA-në, le të vazhdojë të ëndërrojë

Komentet e tij, të bëra gjatë një fjalimi para anëtarëve të Parlamentit Evropian, vijnë në një kohë delikate për marrëdhëniet transatlantike, pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, shkaktoi tensione duke u përpjekur të merrte kontrollin e Groenlandës nga Danimarka. Sipas Euronews , kriza u qetësua nga një marrëveshje sigurie në Arktik e ndërmjetësuar nga Rutte.

“Nëse dikush mendon vërtet se Evropa mund të mbrohet pa SHBA-në, le të vazhdojë të ëndërrojë. Ju nuk mundeni. Ne nuk mundemi. Ne kemi nevojë për njëri-tjetrin”, tha Rutte, duke shtuar se pa mbështetjen e SHBA-së, vendet evropiane do të duhej të shpenzonin deri në 10 përqind të PBB-së së tyre për mbrojtje dhe për të zhvilluar kapacitetin e tyre bërthamor.

Ai vuri në dukje se ombrella bërthamore amerikane është “garantuesi përfundimtar i lirisë së Evropës” dhe shtoi me sarkazëm: “Pa të – fat të mbarë”.

Deklaratat e Rutte u përhapën shpejt në mediat sociale dhe shkaktuan reagime të ashpra nga politikanët dhe analistët evropianë.

Në përgjigje, zëdhënësja kryesore e Komisionit Evropian, Paula Pinho, deklaroi se fokusi i Unionit mbetet në rritjen e qëndrueshmërisë së tij dhe uljen graduale të varësisë nga partnerët e jashtëm, përfshirë në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.

Ajo kujtoi se BE-ja tashmë ka arritur të zvogëlojë ndjeshëm varësinë e saj nga lëndët djegëse fosile ruse dhe se një qasje e ngjashme po zbatohet në mbrojtje dhe lëndët e para kritike. Pinho iu referua gjithashtu fjalimit të fundit të Ursula von der Leyen, në të cilin u njoftua një strategji e re sigurie me një fokus të veçantë në Arktik.

Reagimet më të ashpra erdhën nga Franca, e cila ka kohë që promovon konceptin e “autonomisë strategjike” evropiane.

Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noel Barrot, tha se evropianët “mund dhe duhet të marrin përgjegjësinë për sigurinë e tyre”, duke shtuar se kjo është edhe shtylla evropiane e NATO-s.

Qëndrimi i tij u mbështet gjithashtu nga Benjamin Haddad, i cili vuri në dukje se Evropa është donatori më i madh i Ukrainës dhe nuk ka zgjidhje tjetër veçse të forcojë ndjeshëm aftësitë e veta mbrojtëse.

Eurodeputetja franceze Nathalie Loiseau e quajti performancën e Rutte-s “një moment të turpshëm”, duke e akuzuar atë se po përpiqet të fitojë favorin e Trump-it duke përdorur një ton të ashpër ndaj evropianëve.

“Rutte mendon se duke qenë i ashpër me evropianët, ai do ta lajkatojë Trumpin. Nuk kemi nevojë për një fanatik të Trumpit. NATO duhet të ribalancojë përpjekjet amerikane dhe evropiane”, tha ajo.

Ish-Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, gjithashtu iu bashkua kritikave, duke thënë me sarkazëm se “Evropa do të mbrojë veten” dhe se “Donald Trump nuk është babai i saj”, duke aluduar në deklaratat e mëparshme të Rutte-s.

Deklaratat e shefit të NATO-s kanë rihapur debatin mbi të ardhmen e sigurisë evropiane dhe marrëdhënien midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara, në një kohë kur tensionet dhe konfliktet gjeopolitike po vënë në pikëpyetje arkitekturën aktuale të mbrojtjes kolektive.