Bujar Osmani: Ja e vërteta e autostradës Shkup-Bllacë, pse u ndërtuan vetëm dy kilometra!?
Si i penguan 2 kilometrat e autostradës Shkup -Bllacë përpjekjet për ta shndërruar projektin në rrugë magjistrale
Sot po prezantohet fillimi i punimeve në autostradën Shkup–Bllacë. Është lajm i mirë që projekti po ecën përpara. Por për të kuptuar se pse sot po ndërtohet autostradë dhe jo një rrugë e zakonshme magjistrale, duhet të rikthehemi disa vite pas.
1. Kur ekspertët thanë se nuk ia vlen, ne vendosëm ndryshe
Studimi fillestar i fizibilitetit i Ministrisë së Transportit kishte arritur në përfundimin se ndërtimi i autostradës nuk ishte ekonomikisht i arsyeshëm. Sipas atij vlerësimi, projekti nuk duhej të realizohej si autostradë.
Ne morëm një vendim strategjik dhe politik: Bllaca është porta kryesore drejt Kosovës dhe korridori më i rëndësishëm lidhës për rajonin. Prandaj vendosëm që të ndërtohet autostradë.
2. Siguruam 20 milionë euro grant nga Bashkimi Evropian
Hapi i parë ishte sigurimi i financimit. Arritëm të sigurojmë 20 milionë euro grant nga Bashkimi Evropian, duke e futur projektin në listën e investimeve strategjike evropiane.
3. Përgatitëm projektin teknik
U angazhua kompania amerikane Hill për përgatitjen e dokumentacionit teknik dhe projektit ekzekutiv.
Për shkak të konfigurimit të vështirë të terrenit, me ura, viadukte, nënkalime, tunele dhe sfida të shumta gjeologjike, përgatitja e projektit zgjati pothuajse dy vite.
4. Filluam shpronësimet
Pas përfundimit të projektit teknik, nisëm procesin e shpronësimit. Institucionet negociuan me pronarët e tokave, kryen vlerësimet profesionale dhe filluan kompensimin e qytetarëve.
Projekti po merrte formë konkrete në terren.
5. Ndërtuam qëllimisht 2 kilometrat e parë
Ndërkohë po afroheshin zgjedhjet.
E dinim se ekzistonin zëra dhe struktura që nuk e mbështesnin konceptin e autostradës dhe që preferonin një zgjidhje më të lirë: zgjerimin ose rehabilitimin e rrugës ekzistuese magjistrale.
Pikërisht për këtë arsye morëm një vendim strategjik.
Me mjetet që kishim në dispozicion ndërtuam segmentin e parë prej 2 kilometrash.
Në atë kohë shumë njerëz pyesnin: pse vetëm 2 kilometra?
Sepse ato 2 kilometra nuk kishin për qëllim vetëm të lidhnin dy pika në hartë. Ato kishin për qëllim ta bënin projektin të pakthyeshëm.
Pasi autostrada kishte filluar fizikisht të ndërtohej sipas projektit të miratuar, bëhej jashtëzakonisht e vështirë që dikush më vonë ta ndryshonte konceptin dhe ta shndërronte në rrugë magjistrale.
6. Siguruam financimin ndërkombëtar për vazhdimin
Paralelisht u siguruan mjetet përmes BERZH-it dhe u zhvilluan procedurat ndërkombëtare të tenderimit.
Projekti tashmë kishte hyrë në një fazë nga e cila tërheqja ose ndryshimi do të kishte pasoja të mëdha financiare dhe institucionale.
7. Ndryshoi qeveria, por projekti mbeti
Pas ndryshimit të qeverisë pati përpjekje për ta rishqyrtuar projektin. Madje u angazhuan analiza të reja për të testuar nëse autostrada ishte zgjidhja e duhur.
Por në atë moment procesi kishte kaluar pikën e kthimit.
Granti evropian ishte siguruar. Projekti teknik ishte përfunduar. Shpronësimet kishin nisur. Financimi ndërkombëtar ishte siguruar. Dhe mbi të gjitha, 2 kilometrat e parë të autostradës ishin ndërtuar.
Prandaj sot po flasim për vazhdimin e autostradës Shkup–Bllacë.
Sepse ndonjëherë vetëm 2 kilometra të ndërtuara në kohën e duhur mjaftojnë për të penguar që një projekt strategjik të devijohet nga qëllimi i tij fillestar.
