Skandal në shoqatën e pensionistëve/ Dyshime për zgjedhjen e paligjshme të kryetares

Lidhja e Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë (SZPM), e cila bashkon shoqatat e pensionistëve në vend, prej vitesh është përballur me mospajtime të brendshme, akuza publike dhe mosmarrëveshje lidhur me mënyrën e drejtimit të organizatës.

Përtej rolit formal të Lidhjes për përfaqësimin e interesave të pensionistëve, shpesh shtrohen pikëpyetje për pavarësinë e saj politike, transparencën në punë, kontrollin mbi mjetet financiare dhe pjesëmarrjen reale të anëtarëve në marrjen e vendimeve.

Para dhjetë vitesh u zhvillua një debat publik mes udhëheqësisë së SZPM-së, të drejtuar nga Dragi Argirovski, dhe Partisë së Pensionistëve të Bashkuar dhe Qytetarëve të Maqedonisë (POP­GМ).

Kritikat kishin të bënin me memorandumin e bashkëpunimit me VMRO-DPMNE-në, ndikimin politik mbi organizimin e pensionistëve dhe çështjet që lidhen me pronën dhe mjetet financiare të disa shoqatave. SZPM i hodhi poshtë akuzat si të pabazuara dhe në atë kohë paralajmëroi procedura ligjore kundër disa prej kritikëve.

Më 28 mars 2023, një grup pensionistësh protestuan para selisë së SZPM-së, duke shprehur pakënaqësi për procedurat zgjedhore dhe duke kërkuar përgjigje lidhur me administrimin e anëtarësisë dhe fondit solidar për ndihmë mortore.

Çështjet lidhur me zgjedhjen e udhëheqësisë dhe dyshimet për shpenzime jo të dedikuara ishin edhe atëherë pjesë e debatit publik. Kryetarja Stanka Trajkova u përpoq të mbronte legjitimitetin e procedurave organizative dhe rolin e Lidhjes në ofrimin e ndihmës sociale dhe humanitare.

Në fund të prillit, mediat raportuan për tensione në mbledhjen e Kuvendit të SZPM-së, akuza për falsifikim të vendimeve dhe dyshime për parregullsi. Tensionet ishin aq të mëdha, saqë një pjesë e të pranishmëve është dashur të largoheshin nga salla me ndihmën e sigurimit.

Në procesverbalin e mbledhjes së Këshillit Ekzekutiv të 3 prillit, të publikuar në faqen zyrtare të SZPM-së, udhëheqësia kritikon anëtarin Risto Netkov për aktivitetet e tij lidhur me shkarkimin e kryetares Stanka Trajkova dhe udhëheqësisë. Lidhja pretendon se zgjedhjet duhet të zhvillohen në përputhje me Statutin dhe pa presione.

Konfliktet e fundit nuk janë një ngjarje e izoluar, por vazhdimësi e një historie më të gjatë mospajtimesh mes udhëheqësisë dhe një pjese të aktivistëve të pensionistëve.

Ndërsa kritikët flasin për një sistem të mbyllur vendimmarrjeje, mungesë transparence dhe dyshime për parregullsi, udhëheqësia e SZPM-së i hedh poshtë akuzat dhe thirret në raportet e miratuara dhe kontrollet e pavarura të revizionit.

PRESIONE PARA ZGJEDHJEVE

Pozitat drejtuese në shoqatat e pensionistëve, përfshirë edhe Lidhjen e Shoqatave të Pensionistëve, prekin rreth 330.000 pensionistë, të cilët ndajnë mjete për anëtarësi dhe për fondin solidar për ndihmë mortore, të njohur si “lidhja”, praktikë e cila shpesh është kritikuar edhe në opinion.

Anëtarësia kushton 30 denarë në muaj, që do të thotë se çdo muaj nga pensionistët mblidhen afërsisht 160.000 euro, ndërsa në nivel vjetor kjo shumë arrin pothuajse në 2 milionë euro.

Gjatë pagesës së pensionit, Fondi për Sigurim Pensional dhe Invalidor (PIOM) ndalon dy shuma të ndryshme të dedikuara për organizatat e pensionistëve: 150 denarë për fondin solidar, të cilat shkojnë në një arkë të përbashkët për pagesën e ndihmës mortore për familjen në rast të vdekjes së pensionistit, si dhe 30 denarë në muaj për anëtarësinë.

Nga kjo shumë, 27,5 denarë transferohen te shoqata lokale amë e pensionistëve, ndërsa 2,5 denarë shkojnë për Lidhjen e Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë (SZPM).

Edhe pse ndalesat bëhen automatikisht për të gjithë pensionistët e rinj, anëtarësimi në SZPM dhe pjesëmarrja në fondin solidar janë në baza vullnetare. Megjithatë, shumë pensionistë reagojnë se paratë u ndalen automatikisht pa pëlqimin e tyre paraprak me shkrim apo pa deklaratë të nënshkruar në momentin kur fillojnë të marrin pensionin.

Sipas Statutit të SZPM-së, pensionistët mund t’i shfrytëzojnë shërbimet e shoqatës, si pushimet, banjat termale dhe ndihmën humanitare, ndërsa familja të ketë të drejtë për ndihmë mortore, vetëm nëse këto ndalesa paguhen rregullisht.

Në mars të vitit të ardhshëm përfundon mandati i kryetares së Lidhjes së Pensionistëve, Trajkova. Lidhja, në një mbledhje të Kuvendit, tashmë ka miratuar rekomandime për mbajtjen e zgjedhjeve për mandatin 2027-2031, duke theksuar se nuk duhet të ketë presione politike ndaj kryetarëve dhe delegatëve. Ndërkohë, atmosfera mes pensionistëve po tensionohet.

“Ju njoftojmë se ndaj kryetarëve të Shoqatave të Pensionistëve po ushtrohen presione për dhënien e nënshkrimeve për mbajtjen e një mbledhjeje të jashtëzakonshme të Kuvendit të SZPM-së, ndonëse kjo është në kundërshtim me Statutin e Lidhjes, pasi për mbajtjen e një mbledhjeje të jashtëzakonshme nevojitet vendim miratimi nga Kuvendi i Shoqatës së Pensionistëve, së bashku me dëshmi për arsyet e mbajtjes së një mbledhjeje të tillë. Për sigurimin e nënshkrimeve po përdoren gënjeshtra (se të gjitha shoqatat kanë nënshkruar, se delegatët janë pajtuar), si dhe manipulime e premtime të rreme, të cilat mund t’u shkaktojnë vetëm dëm Shoqatave të Pensionistëve dhe Lidhjes.

Njëkohësisht, ju informojmë se duhet të respektohet rekomandimi i Kuvendit të Lidhjes, që në vitin e mbajtjes së zgjedhjeve të ardhshme të mos organizohen mbledhje të jashtëzakonshme në Shoqatat e Pensionistëve dhe në Lidhje, por të zhvillohen përgatitjet për zgjedhjet e rregullta”, ka shkruar Dobre Ivanov, kryetar i Kuvendit të SZPM-së, drejtuar anëtarëve pensionistë.

KRYETARE E ZGJEDHUR NË MËNYRË TË PALIGJSHME?

Anëtarë të “Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov” nga komuna me të njëjtin emër, ku veprojnë mbi 8.400 pensionistë në shtatë degë, kanë ardhur në redaksinë e “Fokusit” me dokumentacion, mbi bazën e të cilit pretendojnë se kryetarja e Shoqatës së Pensionistëve në Gjorçe Petrov, Stanka Trajkova, nuk është zgjedhur në mënyrë legjitime, pasi nuk jeton në këtë komunë dhe për këtë arsye nuk ka mundur të propozohet nga kjo shoqatë.

Ata e rikthejnë këtë çështje në vëmendje sepse, siç pretendojnë, me ndryshimet e Statutit të vitit 2024, Trajkova mund të zgjidhet edhe për herë të tretë në postin e kryetares së Lidhjes.

“Mitko Stojanoski e propozoi Trajkovën si delegate në Kuvendin e SZPM-së. Kjo i mundësoi asaj që më pas të zgjidhej edhe kryetare e Lidhjes, duke vazhduar kështu zgjedhjen e paligjshme. Trajkova u propozua në zgjedhje me arsyetimin se jetonte në një adresë në Gjorçe Petrov, por në fakt jetonte në Kisella Vodë. Ajo nuk paraqiti letërnjoftimin. Nuk mundet dikush nga Gjorçe Petrovi të propozojë një person nga Kisella Voda. Kjo është në kundërshtim me statutin tonë”, thotë Dragica Slaveska për “Fokus”.

Pensionistët Slobodan Georgievski dhe Dragica Slaveska akuzojnë për bashkëpunim të ngushtë me kryetarin lokal Mitko Stojanovski, i cili, sipas tyre, i ka larguar nga funksionet pasi kanë ngritur shqetësime për parregullsitë.

“Zgjedhja e zonjës Stanka Trajkova si delegate në SZPM dhe e Mitko Stojanovskit si kryetar i Këshillit Ekzekutiv pranë Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup, anëtar i Kuvendit të SZPM-së dhe anëtar i Këshillit Ekzekutiv të SZPM-së, është jolegjitime për arsyet e mëposhtme: në mbledhjen konstituive të Kuvendit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup, më 28.2.2023, Stanka Trajkova u propozua për zgjedhje nga dega Dame Gruev, nga kryetari i Këshillit Ekzekutiv, z. Mitko Stojanovski, me arsyetimin se jetonte në një adresë në Gjorçe Petrov, ndërsa në të vërtetë banonte në komunën Kisella Vodë.

Komisionit për zbatimin e zgjedhjeve të rregullta të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov nuk iu paraqit letërnjoftimi i zonjës Stanka Trajkova, në mënyrë që të verifikohej nëse adresa e saj e banimit ishte në Gjorçe Petrov, gjë që është kusht për t’u zgjedhur delegate nga Shoqata e Pensionistëve në Lidhjen e Shoqatave, siç parashihet në nenet 46 dhe 47 të Statutit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov, të miratuar në vitin 2022”, thonë pensionistët, të cilët kanë paraqitur si dëshmi edhe Statutin e Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup, të miratuar në vitin 2022.

Ata pretendojnë se zgjedhja e delegates së propozuar, Stanka Trajkova, në organet e SZPM-së është në kundërshtim me dispozitat e nenit 47 të Statutit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup dhe nenit 13, paragrafi 3, të Statutit të SZPM-së.

“Mbledhja e degës përbëhet nga të gjithë anëtarët e saj që jetojnë në territorin ku është themeluar dega. Mbledhja propozon kandidatë për anëtarë në organet e Lidhjes së Shoqatave të Pensionistëve të Qytetit të Shkupit dhe Lidhjes së Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë”, thuhet në nenin 47 të Statutit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup.

KEQPËRDORIM I POZITËS ZYRTARE

Në nenin 13, paragrafi 4, të Statutit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup thuhet:

“Anëtarët e zgjedhur në organet dhe trupat mund të ushtrojnë vetëm një funksion në organet dhe trupat e Shoqatës, në Lidhjen e Shoqatave të Pensionistëve të Qytetit të Shkupit dhe në Lidhjen e Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë, me qëllim të shmangies së grumbullimit të funksioneve”.

Ndërsa në nenin 14, paragrafi 1, të Statutit të SZPM-së shkruhet:

“Përfaqësuesit e zgjedhur në organet e Lidhjes ushtrojnë vetëm një funksion”.

Këto janë nenet kontestuese për të cilat pensionistët pretendojnë se nuk janë respektuar gjatë zgjedhjes së Trajkovës në disa funksione.

“Në kundërshtim me këtë nen, ajo është zgjedhur në këto funksione: delegate në Kuvendin e SZPM-së, kryetare e Lidhjes, anëtare e Bordit Drejtues të PIOM-it (neni 156, paragrafi 2, alineja 5, ‘një përfaqësues nga Lidhja e Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë’), në komisionin për bashkëpunim ndërkombëtar, këshillin botues etj.

Duke u bazuar në këto fakte, ajo ka keqpërdorur pozitën e saj zyrtare, ndonëse nuk është zgjedhur ligjërisht, duke i vënë në lajthitje anëtarët e Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov Shkup, si person juridik i pavarur, si dhe anëtarët e SZPM-së, se ushtron vetëm një funksion, duke u shkaktuar kështu dëm”, theksuan pensionistët nga Gjorçe Petrovi.

Kryetarja e Lidhjes së Pensionistëve të Maqedonisë (SZPM), Stanka Trajkova, merr kompensim mujor prej 16.000 denarësh, të përcaktuar në nenin 3 të vendimit përkatës, ndërsa si anëtare e Bordit Drejtues të Fondit për Sigurim Pensional dhe Invalidor të Maqedonisë merr 10.000 denarë, si dhe mëditje prej 1.500 denarësh (neni 4 i vendimit) për pjesëmarrje në mbledhje dhe aktivitete të ndryshme.

Pensionistët pretendojnë se edhe kryetari i Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov, Mitko Stojanovski, i ka shkaktuar dëm kësaj shoqate.

“Mitko Stojanovski është zgjedhur kryetar i Këshillit Ekzekutiv të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov, delegat në Kuvendin e SZPM-së dhe anëtar i Këshillit Ekzekutiv të SZPM-së. Kjo do të thotë se ai ushtron disa funksione në Lidhje, gjë që është në kundërshtim me nenin 13, paragrafi 3, të Statutit të Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov dhe nenin 14, paragrafi 1, të Statutit të SZPM-së.

Keqpërdorimi i funksionit të tij shkon deri aty sa që, siç thuhet, ‘për dikë është nënë, për dikë njerkë’. Për zgjedhjen e Stanka Trajkovës si delegate nuk i zbaton nenet 46 dhe 47 të Statutit, ndërsa për anëtaren e Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov, Snezhana Milevska, e cila ka banesë në degën Mirçe Acev dhe në degën Gjorçe Petrov, i zbaton këto dispozita, duke mos lejuar që ajo të jetë kandidate nga dega Mirçe Acev për anëtare të Këshillit Mbikëqyrës të Shoqatës, me arsyetimin se sipas letërnjoftimit ajo banon në degën Gjorçe Petrov”, pretendojnë Slaveska dhe Georgievski.

Sipas tyre, duhet të kërkohet përgjegjësi penale nga Stanka Trajkova dhe kryetari i Këshillit Ekzekutiv, Mitko Stojanovski, i cili ka marrë pjesë aktivisht në zgjedhjen e saj.

“Në këtë mënyrë është mundësuar që personi i emëruar në mënyrë të paligjshme të marrë kompensim mujor prej 16.000 denarësh, si dhe mëditje për baza të ndryshme. Kjo do të thotë se ajo ka përfituar në mënyrë të paligjshme të gjitha shumat e lartpërmendura për më shumë se tre vjet, duke keqpërdorur funksionin e saj në SZPM, e cila është organizatë me interes publik”, pretendojnë Slaveska dhe Georgievski.

Në disa raste, anëtarët e Shoqatës së Pensionistëve Gjorçe Petrov kanë kërkuar që të paraqitet letërnjoftimi për të verifikuar adresën e banimit të Stanka Trajkovës, por, sipas tyre, ajo çdo herë ka shmangur paraqitjen e dokumentit, me arsyetimin se ishte në proces të përgatitjes.

Slaveska theksoi gjithashtu se në vitin 2024 një grup pensionistësh kishin paraqitur kallëzim në Prokurorinë Publike për “zgjedhjen e paligjshme”, por u ishte përgjigjur se çështja duhej të ndiqej përmes një procedure civile.

“Fokus” i ka dërguar pyetje Lidhjes së Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë, me qëllim që të marrë përgjigje nga Trajkova lidhur me akuzat se ka ushtruar disa funksione në SZPM, se zgjedhja e saj është e paligjshme dhe nëse do të kandidojë për një mandat të dytë në zgjedhjet e ardhshme. Deri në mbylljen e numrit të gazetës, nuk kemi marrë përgjigje me shkrim, ndërsa as pas kontaktimit të zyrës së SZPM-së nuk kemi marrë përgjigje gojore. Nëse përgjigjet arrijnë, do t’i publikojmë në edicionin online të “Fokusit”.

KUSH ËSHTË STANKA TRAJKOVA?

Stanka Trajkova është kryetare e Lidhjes së Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë (SZPM) dhe kryetare e Këshillit Ekzekutiv. Ajo është juriste e diplomuar dhe ka përvojë pune në Fondin për Sigurim Pensional dhe Invalidor.

Ajo hyri në histori si gruaja e parë që mori postin e kryetares së Lidhjes së Shoqatave të Pensionistëve të Maqedonisë (SZPM), në 73 vitet e ekzistencës së saj.

Karrierën e saj profesionale e ka kaluar në Fondin për Sigurim Pensional dhe Invalidor (PIOM), ku ka ushtruar disa funksione të rëndësishme, deri në pozitën e ndihmësdrejtoreshës së përgjithshme të Fondit.

Para se të bëhej kryetare, ajo kishte ushtruar funksionin e sekretarit të Këshillit Ekzekutiv të SZPM-së.

Për herë të parë është zgjedhur kryetare e SZPM-së më 29 mars 2019, duke pasuar kryetarin shumëvjeçar Dragi Argirovski. Më 4 prill 2023, Trajkova u rizgjodh unanimisht me aklamacion për një mandat të ri katërvjeçar.

Gjatë periudhës së protestave masive të pensionistëve për rritjen lineare të pensioneve, Trajkova u përball me kritika për shkak se SZPM nuk u dha mbështetje zyrtare protestave në rrugë, duke mbajtur qëndrimin se kërkesat duhet të zgjidhen përmes dialogut institucional me Qeverinë.