Izet Mexhiti bashkoi ish-opozitën shqiptare, tani a mund t’i bashkojë edhe shqiptarët e Maqedonisë?

Shkruan: Afrim Tanallari

Izet Mexhiti bashkoi ish-opozitën shqiptare kur shumëkush mendonte se kjo ishte e pamundur. Në një skenë politike ku ndarjet ishin bërë zakon, ku mosbesimi ishte më i madh se bashkëpunimi dhe ku secili subjekt politik dukej i mbyllur në llogaritë e veta, ai arriti të krijojë një bosht të ri politik. Ky bashkim nuk ishte vetëm marrëveshje mes partive, por ishte përgjigje ndaj një nevoje të madhe të shqiptarëve për ndryshim.

Sot ajo forcë është në pushtet dhe quhet VLEN. Por pikërisht tani fillon sfida më e madhe.

Sepse është një gjë të bashkosh opozitën kundër një modeli të vjetër politik, dhe është krejt tjetër gjë të bashkosh shqiptarët rreth një vizioni të ri. Opozita bashkohet nga pakënaqësia, nga nevoja për ndryshim, nga dëshira për ta rrëzuar një mentalitet të konsumuar. Por qytetarët bashkohen vetëm kur shohin drejtim, kur ndiejnë siguri, kur besojnë se politika nuk po bëhet për interesa të ngushta, por për të ardhmen e tyre.

Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut për vite me radhë janë mbajtur peng të frikës, të ndarjeve artificiale dhe të së kaluarës. Janë ndarë sipas partive, sipas rajoneve, sipas interesave të grupeve dhe shpesh janë detyruar të zgjedhin mes heshtjes dhe zhgënjimit. Për një kohë të gjatë, politika shqiptare u paraqit si pronë e disave, ndërsa qytetari i zakonshëm mbeti vetëm spektator i premtimeve të mëdha dhe rezultateve të vogla.

Prandaj, vizioni i ri nuk mund të jetë vetëm ndërrim fytyrash. Nuk mjafton të ndryshohen emrat, nëse mbetet i njëjti mentalitet. Nuk mjafton të flitet për ndryshim, nëse qytetari nuk e ndien atë në institucion, në ekonomi, në punësim, në arsim, në drejtësi dhe në dinjitetin e përditshëm.

Bashkimi i shqiptarëve sot duhet të ndërtohet mbi një parim të thjeshtë: askush të mos ndihet i përjashtuar. Jo shqiptari i Çairit më shumë se ai i Kumanovës. Jo shqiptari i Tetovës më shumë se ai i Strugës, Dibrës, Gostivarit, Likovës apo Sarajit. Jo ai që është afër pushtetit më shumë se ai që nuk ka askënd në parti. Një politikë e re duhet t’i flasë secilit qytetar dhe t’i thotë qartë: institucioni nuk është pronë private, institucionet nuk janë zyrë partiake dhe mundësitë nuk janë vetëm për të zgjedhurit.

Këtu qëndron edhe përgjegjësia më e madhe e Izet Mexhitit dhe e VLEN-it. Tani nuk mjafton të thuhet se modeli i vjetër ishte i dëmshëm. Në këtë kuptim, bashkimi i shqiptarëve nuk është vetëm projekt politik. Është projekt shoqëror. Është përpjekje për ta kthyer besimin e humbur. Është përpjekje për t’i bindur njerëzit se ndryshimi nuk ishte vetëm slogan elektoral, por proces që duhet të prekë çdo familje shqiptare.

Izet Mexhiti e bëri njëherë bashkimin politik të ish-opozitës. Tani para tij është një provim më i madh: a mund ta kthejë atë bashkim në një lëvizje më të gjerë qytetare, ku shqiptarët nuk bashkohen nga frika, por nga shpresa; nuk bashkohen kundër dikujt, por për një të ardhme më të mirë; nuk bashkohen për poste, por për dinjitet, drejtësi dhe zhvillim.

Kjo është koha kur shqiptarët nuk duhet të mbeten peng i së kaluarës. E kaluara duhet të shërbejë si mësim, jo si zinxhir. Ajo duhet të tregojë çfarë nuk guxon të përsëritet më: arroganca, ndarja, kontrolli, nepotizmi dhe ideja se pushteti është mbi qytetarin. Politika e re duhet ta thyejë këtë logjikë dhe të ndërtojë një kulturë tjetër: më të hapur, më të drejtë dhe më të përgjegjshme.

VLEN sot ka mundësinë ta bëjë këtë dallim. Por kjo mundësi është edhe përgjegjësi. Sepse qytetarët nuk presin vetëm fjalë të bukura. Ata presin rezultate.
Prandaj, sfida e Izet Mexhitit nuk është vetëm ta ruajë bashkimin politik që krijoi. Sfida e tij është ta zgjerojë atë bashkim të shqiptarëve. Ta bëjë VLEN-in jo vetëm forcë pushteti, por forcë besimi. Jo vetëm emër politik, por projekt që qytetarët e ndiejnë si të tyrin.

Nëse kjo arrihet, atëherë bashkimi i ish-opozitës do të mbahet mend si hapi i parë i një ndryshimi më të madh. Hapi i dytë do të jetë bashkimi i shqiptarëve rreth një vizioni të ri: pa frikë, pa ndarje artificiale dhe pa pengje të së kaluarës.

Sepse shqiptarët nuk kanë nevojë për politikë që i ndan. Kanë nevojë për politikë që i bashkon. Nuk kanë nevojë për liderë që i përdorin. Kanë nevojë për liderë që u shërbejnë. Dhe pikërisht këtu do të matet pesha politike e Izet Mexhitit: jo vetëm me atë që bashkoi dje, por me atë që mund të ndërtojë nesër.