Siguria e gazetarëve, fokus kryesor i MPB-së

Siguria e gazetarëve për Ministrinë e Punëve të Brendshme është një nga prioritetet kryesore, dhe MPB është maksimalisht e përkushtuar në këtë fushë. Në këtë drejtim, është nënshkruar një memorandum bashkëpunimi me Shoqatën e Gazetarëve të Maqedonisë, është caktuar një pikë fokale kombëtare dhe pika fokale lokale në kuadër të fushatës së Këshillit të Evropës për mbrojtjen e gazetarëve. Gjithashtu, vazhdimisht organizohen punëtori dhe trajnime ku marrin pjesë punonjës policorë, gazetarë dhe prokurorë. Bashkëpunimi me Prokurorinë dhe Shoqatën e Gazetarëve është në nivel të lartë, dhe së bashku janë përgatitur manuale për trajtimin e sfidave të mundshme lidhur me sigurinë e gazetarëve.
Liria e shprehjes dhe liria e mediave janë vlera themelore demokratike të garantuara nga Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë së Veriut, Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe standardet ndërkombëtare. Gazetarët kanë një rol kyç në informimin e publikut dhe, duke ushtruar detyrën e tyre profesionale, kontribuojnë në llogaridhënien e institucioneve, sundimin e ligjit dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut.
Republika e Maqedonisë së Veriut, si anëtare e Këshillit të Evropës dhe si vend që aspiron për anëtarësim të plotë në Bashkimin Evropian, ka detyrë dhe interes që të sigurojë një mjedis të sigurt dhe të favorshëm për gazetarët.
Këshilli i Evropës në vitin 2016 miratoi Rekomandimin për mbrojtjen e gazetarisë dhe sigurinë e gazetarëve dhe aktorëve të tjerë mediatikë, i cili përcakton katër shtylla kryesore: parandalimin, mbrojtjen, ndjekjen penale dhe promovimin e ndërgjegjësimit dhe edukimit. Për më tepër, në vitin 2023 filloi fushata evropiane “Gazetarët kanë rëndësi” (Journalists Matter), me qëllim forcimin e mekanizmave kombëtarë për mbrojtjen e gazetarëve.
Këto janë disa nga arsyet kryesore pse në Maqedoninë e Veriut është në proces formimi i Komitetit Kombëtar për Mbrojtjen e Gazetarëve.
Formimi i këtij Komiteti do të përfaqësojë një përmirësim sistemik të lirisë mediatike dhe sigurisë së gazetarëve.
Qëllimet e Komitetit janë:
– të sigurojë koordinim midis institucioneve, organizatave mediatike dhe sektorit civil;
– të monitorojë gjendjen e sigurisë së gazetarëve;
– të përgatisë një Plan Kombëtar veprimi për mbrojtjen e gazetarëve, në përputhje me standardet evropiane;
– të propozojë masa për parandalimin, mbrojtjen, ndjekjen e kryesve të krimeve dhe ngritjen e vetëdijes publike;
– të mbështesë zbatimin e Fushatës “Gazetarët kanë rëndësi” në nivel kombëtar.
Pritshmëritë nga formimi i Komitetit janë:
– krijimi i një mekanizmi institucional për mbrojtjen sistematike të gazetarëve;
– përmirësimi i koordinimit midis organeve shtetërore dhe organizatave mediatike;
– rritja e besimit midis komunitetit të gazetarëve dhe institucioneve;
– përgatitja dhe zbatimi i Planit Kombëtar të Veprimit për mbrojtjen e gazetarëve;
– përmirësimi i pozicionit të vendit në raportet ndërkombëtare për lirinë e mediave.
Formimi i Komitetit Kombëtar për Mbrojtjen e Gazetarëve përfaqëson një hap përpara drejt sigurimit të një mjedisi të sigurt për punën e gazetarëve dhe profesionistëve mediatikë, duke forcuar demokracinë, sundimin e ligjit dhe perspektivën evropiane të Maqedonisë së Veriut.
Gjatë vitit 2025, në nivel kombëtar vazhdoi angazhimi institucional për përmirësimin e sigurisë së gazetarëve, me komunikim dhe koordinim të rregullt midis institucioneve përkatëse. Konsultime të rregullta u kryen për të monitoruar rastet e raportuara lidhur me kërcënime dhe sulme ndaj gazetarëve, shkëmbim informacioni midis institucioneve përkatëse, përmirësim të bashkëpunimit me shoqatat e gazetarëve dhe profesionistët mediatikë, dhe aktivitete të tjera. Aktivitetet u fokusuan në reagim të shpejtë, përmirësim të mekanizmave parandaluese dhe forcim të besimit midis gazetarëve dhe institucioneve.
MPB, në bashkëpunim me institucionet përkatëse, ka vendosur protokolle të qarta dhe funksionale për trajtimin e rasteve të sulmeve ose kërcënimeve ndaj gazetarëve. Ministria e Punëve të Brendshme, në bashkëpunim me Shoqatën e Gazetarëve të Maqedonisë, ka mbajtur për disa vite një regjistër të sulmeve ndaj gazetarëve, i cili është i publikuar në faqen e MPB-së. Është përgatitur edhe një Manual për Sigurinë e Gazetarëve, dhe rregullisht organizohen trajnime dhe aktivitete edukative për të forcuar parandalimin dhe bashkëpunimin reciprok.
Në lidhje me ngacmimet online, veçanërisht ndaj grave gazetarë, janë ndërmarrë hapa për rritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet specifike me të cilat përballen gratë gazetarë, veçanërisht për ngacmime online dhe kërcënime të bazuara në gjini. Në sektorin për Krim Kibernetik të MPB-së është caktuar një pikë kontakti për trajtim më të shpejtë dhe efikas të këtyre rasteve. Gazetaret mund të kontaktojnë drejtpërdrejt ose përmes Shoqatës së Gazetarëve të Maqedonisë, dhe për çdo rast të raportuar ndërmerren menjëherë masa për zbardhjen e tij.
Janë organizuar aktivitete, takime, trajnime dhe punëtori ku morën pjesë përfaqësues të MPB-së dhe shumë profesionistë mediatikë, për të diskutuar mënyrat e rritjes së bashkëpunimit midis policisë dhe gazetarëve, ndërtimin e besimit reciprok dhe të kuptuarit e procedurave për transmetimin e informacionit tek publiku, veçanërisht për tema të ndjeshme.