Rama: Protestat kanë ndryshuar natyrë, Shqipëria nuk qeveriset nga mediat sociale
Kryeministri Edi Rama ka komentuar për herë të parë në një intervistë të gjatë për median italiane Corriere della Sera protestat që prej më shumë se një muaji zhvillohen në Tiranë kundër projektit të resortit turistik në Zvërnec.
Në intervistën e tij, Rama flet për evolucionin e protestave, akuzat për ndërhyrje të aktorëve të huaj në mediat sociale, qëndrimin e qeverisë ndaj projektit, raportin me opozitën, korrupsionin, procesin e integrimit evropian dhe sfidat e brendshme të vendit.
Në fillim të intervistës, kreu i qeverisë tha se protestat fillimisht i kishte parë si një reagim qytetar të ngjashëm me protestat studentore të vitit 2018.
“Në fillim, më kujtuan protestat studentore të vitit 2018: njerëz të ndryshëm, motivime të ndryshme, shqetësime të sinqerta dhe një mesazh që e mora seriozisht. Dëgjova dhe vazhdoj ta dëgjoj.”
Sipas tij, me kalimin e javëve protesta ka marrë një karakter tjetër.
“Ndërsa javët kanë kaluar, natyra e protestës ka ndryshuar. Sot, nuk është më vetëm një shqetësim qytetar për mjedisin. Është gjithashtu një protestë politike, e udhëhequr nga një koalicion partish opozitare, aktorësh politikë dhe rrjetesh nga jashtë vendit, të cilët kanë një qëllim të përbashkët: të sulmojnë qeverinë. Dhe këtu ka edhe një dimension global.”
Rama argumenton se emri i Donald Trump ka sjellë një përplasje ndërkombëtare edhe mbi çështjen shqiptare.
“Emri Trump nuk është thjesht emri i një investitori në këtë histori: është burimi më i madh në botë i zemërimit dixhital. Kudo që shfaqet Trump, ushtritë politike, mediatike dhe dixhitale pro dhe kundër tij aktivizohen automatikisht.”
Ai shton se Shqipëria është kthyer në një arenë ku përplasen debatet globale rreth Trumpit, ndërsa debati i brendshëm për mjedisin dhe zhvillimin shpesh mbulohet nga ajo që e quan “zhurmë e importuar”.
Lidhur me kërkesën e protestuesve për ndalimin e projektit në Zvërnec, kryeministri thekson se nuk ekziston ende një projekt përfundimtar mbi të cilin qeveria të marrë një vendim.
“Qeveria nuk ka asgjë për të bllokuar, sepse ende nuk ka një projekt përfundimtar. Nuk ka leje ndërtimi. Nuk ka kantier ndërtimi. Nuk ka një vendim përfundimtar për të cilin mund të thuhet: ndalojeni.”
Ai shton se qeveria pret projektin përfundimtar dhe shpreson që ai të jetë sipas standardeve më të larta evropiane.
“Po presim projektin përfundimtar. Dhe shpresoj që të jetë një projekt i jashtëzakonshëm, me arkitektë, planifikues urbanë, inxhinierë mjedisorë, ekspertë të biodiversitetit dhe standardet më të larta evropiane. Ambicia ime nuk është që të bëhet ‘një tjetër vendpushim’, por një model i ri zhvillimi ku turizmi dhe natyra nuk përjashtojnë njëra-tjetrën.”
I pyetur nëse shmang një bllokim të projektit për shkak të presionit të administratës amerikane, Rama përgjigjet se vendimet nuk varen nga emri i investitorit.
“Nuk kam frikë nga administrata amerikane, as nga mediat sociale, as nga turma. Kam përgjegjësi ndaj Shqipërisë. Kriteri nuk do të jetë emri i investitorit, as zhurma globale pro ose kundër Trump. Kriteri do të jetë një: a i përmbush projekti standardet ligjore, mjedisore, arkitekturore dhe strategjike që meriton Shqipëria evropiane? Nëse po, vazhdon. Nëse jo, nuk e bën.”
Kryeministri pranoi se disa prej deklaratave të tij mund të kenë lënduar qytetarë që protestojnë me shqetësim të sinqertë për mjedisin.
“Nëse diçka që thashë ka lënduar njerëz të sinqertë që protestojnë nga shqetësimi për natyrën, jam plotësisht i lirë të them: Më vjen keq.”
Megjithatë ai bëri dallim mes protestuesve dhe atyre që, sipas tij, përhapin propagandë dhe dezinformim.
“E vërteta është shumë më e thjeshtë se legjenda. Nuk ka filluar asnjë ndërtim. Nuk ka shitje të Sazanit. Nuk ka betonim të lagunës. Nuk ka asnjë nga apokalipset që qarkullojnë çdo ditë në mediat sociale.”
Rama këmbënguli se shteti nuk mund të drejtohet nga presioni i rrjeteve sociale.
“Reagimi popullor duhet të dëgjohet. Por shteti nuk mund të qeveriset nga telekomanda e rrjeteve sociale. Nëse çdo proces ndalet sapo të lindë një stuhi digjitale, atëherë nuk kemi më ligj, nuk kemi më ekonomi, nuk kemi më institucione.”
Sa i përket kërkesave për dorëheqjen e tij, kryeministri tha se ato nuk vendosen në rrugë, por përmes votës.
“Në një demokraci, dorëheqjet nuk vendosen nga megafonët, por nga institucionet dhe qytetarët përmes votimit. Unë kam një mandat të qartë.”
Ai pranoi gjithashtu se fitorja në zgjedhje nuk eliminon pakënaqësinë qytetare.
“Fitorja nuk është vaksinë kundër pakënaqësisë. Një mandat nuk është licencë për vetëkënaqësi.”
Në intervistë, Rama foli edhe për atë që e quajti “revolucioni i pritjeve në rritje”, duke argumentuar se përmirësimi i vendit rrit edhe kërkesat e qytetarëve.
“Lufta kundër korrupsionit e bën çdo skandal më të papranueshëm. Ky është ‘revolucioni i pritjeve në rritje’.”
Kreu i qeverisë përsëriti se protestat kanë nisur për projektin, por tashmë janë shndërruar edhe në një protestë politike.
“Ato filluan nga shqetësimi për projektin. Sot ato janë gjithashtu një protestë politike kundër qeverisë.”
Rama deklaroi gjithashtu se institucionet po hetojnë atë që ai e cilëson si ndërhyrje digjitale nga jashtë.
“Kemi parë amplifikim artificial nga jashtë, përdorim masiv të VPN-ve, llogari anonime, platforma të lidhura me ekosisteme propagande dhe aktorë keqdashës.”
Sa i përket kritikave se është fokusuar më shumë te imazhi ndërkombëtar i Shqipërisë sesa te problemet e brendshme, Rama u përgjigj se promovimi i vendit lidhet drejtpërdrejt me ekonominë dhe investimet, por pranoi se mbeten sfida.
“Pensionet, kujdesi shëndetësor, prona, drejtësia e përditshme, shërbimet publike: ka ende shumë për të bërë këtu. Nuk e mohoj.”
Ai pranoi se pensionet janë ende të ulëta, sistemi shëndetësor ka probleme dhe të rinjtë kërkojnë më shumë perspektivë.
“Nuk i quaj të gjitha akuza. Disa janë probleme reale. Pensionet janë ende të ulëta. Kujdesi shëndetësor ka ende plagë të hapura.”
Megjithatë, Rama theksoi se Shqipëria ka bërë progres të dukshëm.
“Pagat janë rritur. Punësimi është rritur. Ekonomia është më e fortë. Drejtësia po arrin tek të paprekshmit. Vendi është më afër Bashkimit Evropian se kurrë më parë.”
Lidhur me raportet e Transparency International, kryeministri tha se nuk impresionohet nga indekset e bazuara në perceptime.
“Nuk jam i impresionuar nga raportet e bazuara në perceptime. Raporti që e marr më seriozisht është Raporti i Progresit i Komisionit Evropian.”
Ai e konsideroi nisjen e hetimeve ndaj zyrtarëve të lartë si provë të ndryshimit të sistemit.
“Për herë të parë, sistemi i drejtësisë po heton ministra, kryetarë bashkish, deputetë, biznesmenë dhe individë të fuqishëm. Ky nuk është fundi i korrupsionit, por është fillimi i fundit të paprekshmërisë.”
Duke komentuar avantazhin e Partisë Socialiste në zgjedhje, Rama tha se ai buron si nga puna e qeverisë, ashtu edhe nga dobësia e opozitës.
“Të dyja. Do të ishte arrogante të thuash vetëm të parën dhe hipokrite të mohosh të dytën.”
Ai shtoi se opozita ka “më shumë pretendentë për fronin e zemërimit sesa bartës të një projekti qeveritar”.
Për sezonin turistik, Rama u shpreh optimist, duke theksuar se protestat nuk e dëmtojnë imazhin e një vendi demokratik.
“Një vend ku njerëzit protestojnë lirisht është një vend demokratik, jo i rrezikshëm.”
Sipas tij, procesi i integrimit evropian nuk rrezikohet nga protestat paqësore.
“Protestat paqësore nuk e dëmtojnë procesin. Përkundrazi, ato tregojnë një shoqëri të lirë.”
Në fund të intervistës, Rama tha se zgjidhja është transparenca, dialogu dhe respektimi i ligjit.
“Zgjidhja është: verifikoni gjithçka, korrigjoni atë që duhet korrigjuar, ndaloni atë që është kundër ligjit dhe interesit publik dhe lejoni atë që i nevojitet vendit.”
Ai hodhi poshtë gjithashtu pretendimet se Partia Socialiste është identifikuar me shtetin, duke i cilësuar ato si “tezë politike”, ndërsa pranoi se gjithmonë ka vend për të bërë gjërat më mirë gjatë menaxhimit të situatave të tilla.
“Nuk pendohem që nuk bëra atë që kërkoi turma digjitale: shpalljen e një gjyqi fajtor para se të kishte ndonjë provë dhe ndalimin e një projekti para se të kishte një projekt. Puna ime nuk është të pëlqehem në çdo kohë. Puna ime është të mbroj ligjin, interesin publik dhe të ardhmen e Shqipërisë.”
