Erdogan dhe Aliyev shfaqin unitet pas tensioneve mes Turqisë dhe Azerbajxhanit

Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan dhe homologu i tij azerbajxhanas Ilham Aliyev kanë riafirmuar të dielën aleancën mes dy vendeve, në përpjekje për të zbutur tensionet diplomatike që kanë vënë në provë marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Bakusë.

Takimi u zhvillua në qytetin Shusha, në rajonin e Karabakut, ku Erdogan mori pjesë në përkujtimin e fitores ushtarake të Azerbajxhanit në vitin 2020 kundër forcave separatiste armene.

“Me lejen e Zotit të Plotfuqishëm, uniteti ynë do të zgjasë përgjithmonë”, deklaroi Erdogan gjatë konferencës së përbashkët për shtyp, duke theksuar lidhjet historike dhe kulturore mes dy vendeve.

Aliyev, nga ana e tij, deklaroi se aleanca turko-azerbajxhanase shtrihet në një hapësirë të gjerë gjeografike dhe se vizita e Erdoganit dëshmon unitetin e tyre përpara komunitetit ndërkombëtar.

Megjithatë, marrëdhëniet mes dy aleatëve janë përkeqësuar që prej shtatorit, kur Azerbajxhani miratoi rregulla të reja për uniformat shkollore, të cilat kufizojnë përdorimin e mbulesës islame.

Megjithëse rregullat nuk e ndalojnë shprehimisht hixhabin, sipas raportimeve disa nxënëseve u është refuzuar hyrja në shkolla për shkak të mbulesës, duke shkaktuar protesta dhe reagime nga Turqia.

Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) e Erdoganit kërkoi tërheqjen e kufizimeve, ndërsa një këshilltar presidencial turk kritikoi publikisht vendimin.

Bakuja i cilësoi reagimet si ndërhyrje në punët e brendshme dhe shpalli 31 shtetas turq persona të padëshiruar për kritikat e publikuara në rrjetet sociale.

Tensionet u thelluan kur Aliyev nuk mori pjesë në samitin e udhëheqësve turq në Ankara më 30 tetor, duke dërguar në vend të tij ministrin e Jashtëm.

Sipas analistëve të cituar nga AFP, mosmarrëveshjet shkojnë përtej çështjes së mbulesës islame dhe pasqyrojnë dallime më të gjera në politikën e jashtme.

Azerbajxhani ka ndërtuar marrëdhënie të ngushta ushtarake dhe strategjike me Izraelin, i cili e furnizoi me armatime gjatë luftës së vitit 2020.

Këto lidhje kanë krijuar pakënaqësi në Ankara, veçanërisht pas përkeqësimit të marrëdhënieve turko-izraelite për shkak të luftës në Gaza.

Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje është afrimi i Turqisë me Armeninë, me të cilën Azerbajxhani vazhdon të ketë marrëdhënie të tensionuara.

Analisti Elkhan Shahinoglu i tha AFP-së se Bakuja nuk e konsideron veten “vëllain e vogël” të Turqisë dhe kërkon marrëdhënie mes partnerësh të barabartë.

Pavarësisht këtyre dallimeve, të dy vendet mbeten të lidhura ngushtë përmes bashkëpunimit ushtarak, ekonomik dhe energjetik.

Turqia është një korridor strategjik për eksportet e naftës dhe gazit azerbajxhanas drejt tregjeve perëndimore.