As Zvicra nuk i shpëton pakënaqësisë sociale, 40 mijë njerëz në rrugë kundër shtrenjtimit të jetesës (VIDEO)
Rreth 40 mijë qytetarë, kryesisht të rinj dhe studentë, dolën të premten në rrugët e qyteteve kryesore të Zvicrës për të kundërshtuar rritjen e kostos së jetesës, shkurtimet buxhetore dhe politikat e riarmatimit ushtarak. Protestuesit kërkuan që qeveria t’u japë përparësi arsimit, mbështetjes sociale dhe mbrojtjes së mjedisit, ndërsa demonstratat në Cyrih dhe Lozanë u shoqëruan me përplasje mes policisë dhe pjesëmarrësve.
Zvicra, një nga vendet me nivelin më të lartë të jetesës në Evropë, është përballur me një valë protestash që ka nxjerrë në pah pakënaqësinë e një pjese të popullsisë ndaj kostove të përditshme, politikave të kursimit dhe rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen.
Rreth 40 mijë njerëz morën pjesë të premten, më 20 nëntor, në demonstrata të organizuara në disa prej qyteteve më të mëdha të vendit. Protestat përfshinë Cyrihun, Bernën, Bazelin dhe Lozanën, ku mijëra të rinj, studentë dhe qytetarë kërkuan një ndryshim të politikave ekonomike dhe sociale.
Sipas gazetës zvicerane 20 Minuten, organizatorët kundërshtuan rritjen e shpenzimeve të përditshme, shkurtimet e fondeve publike dhe orientimin e një pjese më të madhe të burimeve financiare drejt forcimit të kapaciteteve ushtarake.
Demonstratat u zhvilluan pas thirrjes së organizatës rinore të Partisë Socialiste të Zvicrës, e cila paraqiti një platformë me 13 kërkesa konkrete për përmirësimin e kushteve të jetesës dhe zgjerimin e mbështetjes shtetërore për të rinjtë.
Mes propozimeve përfshihen subvencionimi i vakteve shkollore, shtimi i ditëve të pushimit për komunitetin arsimor, mundësia për arsimim dhe trajnim të vazhdueshëm falas, si dhe vendosja e një të ardhure minimale për të rinjtë.
Organizatorët argumentojnë se rritja e kostove të jetesës po ushtron presion mbi familjet dhe veçanërisht mbi brezat e rinj, të cilët përballen me shpenzime të larta për strehimin, ushqimin, transportin dhe arsimimin.
Në qendër të protestave ishte edhe debati mbi mënyrën se si Zvicra duhet të shpërndajë burimet e saj financiare në një periudhë kur siguria evropiane po merr gjithnjë e më shumë vëmendje politike.
Pjesëmarrësit kundërshtuan shkurtimet në shërbimet publike dhe kërkuan që investimet në mbështetjen sociale, arsim dhe politikat mjedisore të kenë përparësi ndaj rritjes së buxheteve ushtarake.
Ky qëndrim lidhet me diskutimet më të gjera në Evropë mbi forcimin e kapaciteteve mbrojtëse, në kushtet e pasigurisë së krijuar nga lufta në Ukrainë dhe ndryshimet në mjedisin ndërkombëtar të sigurisë.
Megjithëse Zvicra nuk është anëtare e NATO-s dhe ndjek politikën e saj tradicionale të neutralitetit, ajo zhvillon debate të vazhdueshme mbi modernizimin e forcave të armatosura dhe përgatitjen për kërcënimet e reja të sigurisë.
Për organizatorët e protestave, çështja kryesore nuk është vetëm madhësia e buxhetit ushtarak, por edhe ndikimi që zgjedhjet financiare të qeverisë mund të kenë mbi shërbimet publike dhe standardin e jetesës.
Demonstratat nuk kaluan pa incidente në të gjitha qytetet.
Në Cyrih, protesta u shoqërua me përplasje mes një pjese të demonstruesve dhe forcave të policisë. Gjatë incidenteve u përdorën mjete piroteknike, ndërsa policia ndërhyri me gaz lotsjellës dhe plumba gome.
Sipas informacioneve të raportuara nga mediat zvicerane, policia ndaloi përkohësisht 29 demonstrues dhe i shoqëroi në komisariat për t’i marrë në pyetje.
Përplasjet treguan tensionet që shoqëruan një pjesë të mobilizimit, megjithëse incidentet nuk përfaqësuan zhvillimin e të gjitha protestave në vend.
Situata u tensionua edhe në Lozanë, në pjesën jugperëndimore të Zvicrës, ku disa pjesëmarrës hodhën mjete piroteknike drejt policisë.
Forcat e rendit reaguan duke përdorur gaz lotsjellës dhe automjete me ujë me presion për të shpërndarë grupet e përfshira në përplasje.
Në Bazel, qytet pranë kufirit me Francën dhe Gjermaninë, të rinjtë marshuan kundër politikave të kursimit dhe rritjes së shpenzimeve ushtarake.
Një nga parullat kryesore të demonstruesve ishte: “Do të luftojmë për të ardhmen tonë, jo për luftërat e tyre”.
Mesazhi pasqyronte kundërshtimin e organizatorëve ndaj orientimit të politikave publike drejt riarmatimit, në një kohë kur ata kërkojnë më shumë mbështetje ekonomike dhe mundësi për brezin e ri.
Edhe në Bazel pati përplasje me policinë, por sipas raportimeve nuk u regjistruan arrestime.
Ndryshe nga këto qytete, protesta në Bernë u zhvillua pa incidente të rëndësishme.
Në kryeqytetin zviceran, organizatorët dhe raportimet lokale vlerësuan se në marshim morën pjesë nga 7 mijë deri në 10 mijë të rinj.
Demonstruesit përshkuan rrugët e qytetit në një aktivitet që ndërthuri protestën politike me muzikën dhe performancat artistike.
Një orkestër dhe një koncert shoqëruan marshimin, ndërsa pjesëmarrësit shprehën kundërshtimin e tyre ndaj shkurtimeve buxhetore dhe politikave të riarmatimit.
Protesta në Bernë u përqendrua te kërkesa që autoritetet federale të rishikojnë përparësitë e shpenzimeve publike dhe të marrin më shumë parasysh nevojat ekonomike të të rinjve.
Mobilizimi në disa qytete njëkohësisht ka nxjerrë në pah një debat që prek edhe Zvicrën, pavarësisht nivelit të lartë të të ardhurave dhe stabilitetit të saj ekonomik.
Vendi ka një nga ekonomitë më të zhvilluara në Evropë, por niveli i lartë i çmimeve, veçanërisht për banesat, shërbimet dhe sigurimet shëndetësore, mbetet një çështje e rëndësishme për shumë familje.
Për të rinjtë që ndjekin studimet ose hyjnë për herë të parë në tregun e punës, këto shpenzime mund të krijojnë vështirësi të konsiderueshme financiare.
Në të njëjtën kohë, autoritetet zvicerane duhet të marrin vendime për financimin e shërbimeve publike, qëndrueshmërinë e buxhetit dhe nevojat e sigurisë kombëtare.
Pikërisht përplasja mes këtyre prioriteteve përbën thelbin e demonstratave.
🇨🇭 Rund 40.000 Menschen gehen bei Jugendprotesten in der Schweiz auf die Straße. In Zürich, Basel und Lausanne kommt es zu Ausschreitungen und Angriffen auf Einsatzkräfte. Die Polizei setzt Tränengas und Wasserwerfer ein. https://t.co/IrsQ79bQEs
— Nachrichten (@NewsFokus) November 21, 2026