EKSKLUZIVE: Emrat shqip, Gjykata Kushtetuese kundër “Dervish Carës” dhe “Dëshmorëve” në Tetovë!

Shkup, 31 janar – Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut ka hapur një tjetër front që prek drejtpërdrejt të drejtat kolektive dhe simbolike të shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut. Gjatë javës së kaluar, kjo gjykatë ka shqyrtuar një lëndë që rrezikon shfuqizimin e emrave të tre rrugëve në Tetovë: “Dervish Cara”, “Kongresi i Manastirit” dhe “Dëshmorët e Kombit”, shkruan gazeta KOHA.

Bëhet fjalë për emërtime të miratuara në vitin 2007 nga Këshilli Komunal i Tetovës me shumicë të dyfishtë (me Badenter), përfshirë edhe votat e këshilltarëve nga komunitetet jo-shumicë, çka i jep vendimit legjitimitet të plotë juridik dhe politik.

Megjithatë, sipas informacioneve të KOHA-s, referati për këtë çështje, i përgatitur nga gjykatësja referuese Ana Pavlova Daneva, ka ngritur vërejtje formale duke pretenduar se në kohën e miratimit ka munguar pëlqimi i Qeverisë. Ky pretendim mbështetet në interpretime procedurale, ndonëse për gati dy dekada Qeveria nuk ka dhënë asnjë vendim të qartë negativ për këto emërtime, por vetëm udhëzime të përgjithshme, pa konstatuar shprehimisht se në vitin 2007 vendimi ishte i paligjshëm.

Burime brenda Gjykatës Kushtetuese bëjnë të ditur për KOHA-n se referati përmban edhe elemente që tejkalojnë aspektin formal. Konkretisht, kërkohet “përkthimi” i emrave të rrugëve, si në rastin e “Kongresit të Manastirit”, i cili propozohet të zëvendësohet me “Bitollski Kongres”. Një qasje e tillë shihet si tentativë për zhveshjen e emërtimeve nga autenticiteti i tyre historik dhe kombëtar shqiptar, dhe jo si zgjidhje teknike apo gjuhësore.

Edhe pse në seancën e fundit referati nuk mori mbështetjen e nevojshme, votimi përfundoi me 4 vota pro dhe 3 kundër – rreziku nuk është shmangur. Çështja mund të rikthehet sërish në votim, posaçërisht nëse sigurohet shumica prej pesë votash që kërkohet për vendimmarrje në përbërje të plotë.

Sikurse edhe në raste të mëparshme, edhe kjo lëndë ka nxjerrë në pah ndarjen e thellë etnike brenda Gjykatës Kushtetuese. Dy gjykatës shqiptarë dhe një gjykatës nga komuniteti turk u mbivotuan, ndërsa balanci i vendimmarrjes u prish për shkak të mungesës së gjykatëses Elizabeta Dukovska, e shkarkuar për shkak të zgjedhjes kundërligkore të saj, si dhe dorëheqjes së gjykatësese Jadranka Duboviq. (koha.mk)