Deputeti Talevski në Konferencën Ndërkombëtare në Gjeorgji për forcimin e dialogut ndërfetar
Deputeti dhe shefi i Delegacionit të Kuvendit në Asamblenë Ndërparlamentare të
Ortodoksisë, Mile Talevski, i cili është edhe anëtar i Sekretariatit Ndërkombëtar të
kësaj organizate, mori pjesë në Konferencën Ndërkombëtare me temë "Bazat
qytetëruese të Evropës – 1700 vjet krishterim në Gjeorgji", e cila, me rastin e 1700-
vjetorit të pranimit të krishterimit në Gjeorgji, u mbajt nga 2 deri më 4 tetor 2026 në
Tbilisi.
Evenimenti, i organizuar bashkërisht nga ANP-ja e Ortodoksisë dhe Parlamenti i
Gjeorgjisë, ofroi platformë për dialog mbi rolin e krishterimit, vlerat në kontekstin e
sfidave të sotme, si dhe kontributin e Ortodoksisë në ruajtjen e trashëgimisë së
përbashkët shpirtërore dhe kulturore në Evropë.
Në Konferencë morën pjesë parlamentarë nga disa parlamente evropiane,
Parlamenti Evropian, përfaqësues të institucioneve evropiane dhe ndërkombëtare,
komuniteteve fetare, si dhe komunitetit akademik, me qëllim të shkëmbimit të
mendimeve mbi trashëgiminë kulturore dhe shpirtërore evropiane, vlerat e krishtera
dhe vendin e tyre në shoqëritë demokratike bashkëkohore.
Presidenti i Gjeorgjisë, Mihail Kavelashvili mbajti fjalim përshëndetës në Konferencë,
duke theksuar se Gjeorgjia ka qenë urë fizike midis Lindjes dhe Perëndimit për
shekuj me radhë, por edhe shembull i gjallë i diversitetit kulturor dhe unitetit
harmonik të popujve dhe traditave të ndryshme.
Kryeministri i Gjeorgjisë, Irakli Kobahidze, gjithashtu mbajti fjalim para të
pranishmëve, duke vlerësuar se Gjeorgjia, përmes trashëgimisë së saj të krishterë,
është pjesë historike dhe qytetëruese e Evropës, dhe e lidhi rrugën e saj evropiane
me ruajtjen e traditës, identitetit shpirtëror dhe vlerave të krishtera.
Kryetari i Parlamentit të Gjeorgjisë, Shalva Papuashvili, mbajti gjithashtu fjalim hyrës,
duke theksuar se vetëm përmes dialogut dhe bashkëpunimit, si dhe përmes
shkëmbimit të përvojave dhe qëndrimeve mbi rëndësinë e trashëgimisë kulturore
dhe shpirtërore të Evropës, mund të forcohet dialogu ndërfetar dhe ndërkulturor, si
dhe roli i parlamenteve në avancimin e shoqërive demokratike dhe gjithëpërfshirëse,
veçanërisht në kontekstin e nenit 17 të Traktatit për Funksionimin e BE-së dhe
dialogut midis BE-së dhe komuniteteve fetare.
Patriarku i Patriarkanës së Gjeorgjisë, Shio Muxhiri, gjithashtu mbajti fjalim në
Konferencën Ndërkombëtare.
Dy sesione tematike u mbajtën në kuadër të Konferencës. E para iu kushtua vlerave
të krishtera në Evropë në kohë krize, me fokus të veçantë në nenin 17 të Traktatit
për Funksionimin e Bashkimit Evropian dhe dialogun midis institucioneve evropiane
dhe komuniteteve fetare. Fokusi i sesionit të dytë, megjithatë, iu kushtua familjes dhe
vlerave tradicionale në krijimin e politikave publike, si dhe sfidave bashkëkohore
demografike, ekonomike dhe sociale.
Pjesëmarrësit e Konferencës ranë dakord unanimisht se e ardhmja e Evropës nuk
duhet të ndërtohet vetëm mbi themelet politike dhe ekonomike, por edhe mbi vlerat e
përbashkëta. Trashëgimia e krishterë është burim i rëndësishëm historik i ideve
evropiane për dinjitetin, drejtësinë, dashurinë, solidaritetin dhe përgjegjësinë. U
theksua veçanërisht se diversiteti kulturor, fetar dhe kombëtar mund të jetë bazë për
dialog dhe mirëkuptim të ndërsjellë, dhe jo për përçarje.
Në fund të Konferencës, u miratua Deklarata mbi Themelet Qytetëruese të Evropës
dhe 1700 vjet Krishterim në Gjeorgji, e cila përmban mesazhet dhe konkluzionet
kryesore nga diskutimet.
Në kuadër të aktiviteteve të takimit pranveror të ANP-së së Ortodoksisë, u mbajt
edhe prezantimi i Vëllimit mbi “Aja Sofinë – Kishat e Urtësisë së Zotit në të gjithë
botën” në gjuhën gjeorgjiane.
*************
Asambleja Ndërparlamentare e Ortodoksisë (ANPO) është organizatë politike
ndërkombëtare, trup ndërparlamentar, i themeluar me iniciativën e Parlamentit të
Republikës së Greqisë në vitin 1993, me seli në Parlamentin e Greqisë në Athinë, i
cili ka 25 vende anëtare dhe bashkëpunon me UNP-në, AP-në e Mesdheut,
PABSEK-un, Unionin Parlamentar të Organizatës së Bashkëpunimit Islamik dhe
Parlamentin Pan-Afrikan.
Në kontekstin e realitetit të ri historik dhe politik dhe ndryshimeve që ndodhën në
fillim të viteve të nëntëdhjeta me rënien e komunizmit në Evropën Juglindore dhe
Traktatin e Mastrihtit, pjesëmarrësit e Konferencës themeluese "ranë dakord se
nevojitet prani dhe ndikim më i madh i Ortodoksisë si shprehje e përbashkët fetare
dhe kulturore e një numri të madh qytetarësh evropianë, gjë që do të kontribuojë në
formësimin e Evropës moderne, post-komuniste".
Qëllimi i Organizatës është të zhvillojë aktivitete të shumëanshme politike dhe
kulturore që synojnë nxitjen e kontakteve dhe zgjerimin e marrëdhënieve të besimit,
kuptimin e fenomeneve politike bashkëkohore dhe trendeve shoqërore, dhe nxjerrjen
në pah të elementëve të Ortodoksisë si ndikim pozitiv në mirëkuptimin e ndërsjellë
midis kulturave. Dy shtyllat mbi të cilat bazohet ANPO-ja janë: nga njëra anë –
mbrojtja e parlamentarizmit të pavarur dhe nga ana tjetër – përhapja dhe konsolidimi
i parimeve dhe vlerave të traditës së krishterë ortodokse. Në thelb, çdo aktivitet i
ANPO-së është i përqendruar tek ata që vuajnë.
