Iniciativa vjen nga vërejtjet shumëvjeçare të punëdhënësve, të cilët konsiderojnë se sistemi aktual krijon vështirësi organizative dhe financiare.

Oda Ekonomike e Maqedonisë do t’i dërgojë Ministrisë së Ekonomisë dhe Punës propozim-ndryshime në Ligjin për festat, me të cilat numri i ditëve jopune do të ulej indirekt në 13, ndërsa festat që bien të dielën nuk do të transferoheshin më si ditë jopune të hënën.

Menaxherja e projektit në Dhomën e Tregtisë, Aneta Dimovska, tha në konferencën e sotme për shtyp se propozimi nuk parashikon heqjen e festave ekzistuese, por rishikimin e së drejtës për përdorimin e ditëve jopune.

“Propozimi ynë nuk do të jetë fshirja ose heqja e festave konkrete, por rishikimi i të drejtave që rrjedhin nga festat e përcaktuara kështu, në vend të kërkesës për heqjen e festimit të disa festave. Madje edhe tani, kjo mënyrë e organizimit të sistemit mund të trajtohet si sistem që nuk është në përputhje me Kushtetutën, sepse i vendos qytetarët e grupeve të ndryshme në pozitë të pabarabartë. Nëse shkojmë me këtë logjikë, anëtarët e komunitetit serb ose vllah, nëse janë ortodoksë, kanë numrin më të madh të ditëve jopune – 11 për të gjithë, pesë që u përkasin anëtarëve të besimit ortodoks dhe ditë shtesë që u përkasin komunitetit të tyre etnik. Ndërsa, për shembull, një anëtar i besimit islam ka më pak ditë të parashikuara për festimin e festave të tilla fetare. Kështu, për shembull, ekziston një absurditet, le të themi, festa e Shën Savës, që te ne është parashikuar si ditë jopune për anëtarët e komunitetit etnik serb, ndërsa në Serbinë fqinje nuk është ditë jopune”, tha Dimovska.

Sipas saj, personat, kur lidhin marrëdhënie pune, do të zgjidhnin se cilat festa do të përdornin nga grupi i festave që nuk u përkasin të gjithë qytetarëve.

“Propozimi do të jetë: nga të gjitha këto festa që nuk u përkasin të gjithëve, me kontratë pune, në momentin e punësimit, personi të përcaktojë se cilat nga festat e përmendura do t’i festojë, dhe kështu do të përcaktoheshin dy ditë shtesë, me çka numri total i ditëve jopune do të ulej indirekt në 13 ditë jopune”, deklaroi Dimovska.

Si zgjidhje e dytë që do t’i dërgohet Ministrisë, Dhoma propozon që festat që bien të dielën të mos transferohen si ditë jopune të hënën.

Dimovska tha se iniciativa vjen nga vërejtjet shumëvjeçare të punëdhënësve, të cilët konsiderojnë se sistemi aktual krijon vështirësi organizative dhe financiare.

“Mungesa e punonjësve nga puna për festa ndikon negativisht në produktivitet dhe shkakton vështirësi të karakterit financiar dhe organizativ”, tha ajo.

Sipas analizës së Odës, e cila përfshin 36 ekonomi evropiane, në rreth 70 përqind të tyre numri i festave shtetërore dhe ditëve jopune lëviz midis 11 dhe 14. Maqedonia është brenda këtyre kufijve nëse merren parasysh vetëm 11 ditët jopune për të gjithë qytetarët, por nëse shtohen edhe pesë ditët jopune për anëtarët e besimit ortodoks, numri arrin në 16.

“Nëse në këtë numër 11 shtohen pesë ditët jopune që janë dominante për pjesën më të madhe të popullsisë që është ortodokse, atëherë arrijmë në numrin 16 dhe dalim, kushtimisht thënë, në majë mes shteteve në Evropë për numrin e ditëve jopune”, tha Dimovska.

Ajo shtoi se në më shumë se gjysmën e shteteve evropiane të analizuara, festat nuk transferohen në ditën e ardhshme pune nëse bien në fundjavë.

Dimovska theksoi edhe se një pjesë e madhe e festave dhe fundjavave të zgjatura qytetarët i përdorin për udhëtime jashtë vendit, gjë që, sipas saj, do të thotë edhe rrjedhje e konsumit jashtë vendit.

“Një pjesë e madhe të festave i kalojmë jashtë dhe konsumi dhe të ardhurat drejtohen drejt ekonomive të shteteve të tjera”, tha Dimovska.

Kryetari i Bashkimit të Sindikatave të Maqedonisë (SSM), Slobodan Trendafilov, në një postim në Facebook tha se është kundër propozimit të Dhomës së Tregtisë.

“Dhoma e Tregtisë kanë folur për të shkurtuar festat, ndërsa për pagat nuk dëgjohet asgjë!”, thotë Trendafilov.