Në vendin tonë ekziston ende një keqkuptim se vizita te gjinekologu është e nevojshme vetëm kur gruaja mbetet shtatzënë ose kur ka ndonjë problem shëndetësor, thonë mjekët.

Virusi i papillomës njerëzore (HPV) mund të jetë i pranishëm në organizëm për vite me radhë pa asnjë simptomë, ndërsa infeksioni i zgjatur me llojet me rrezik të lartë të virusit mund të çojë në zhvillimin e kancerit. Vaksinimi i vajzave dhe djemve para se të fillojnë aktivitetin seksual, së bashku me kontrollet e rregullta gjinekologjike dhe screening-un, janë thelbësore për parandalimin e sëmundjeve të lidhura me HPV. Kjo u theksua në konferencën e sotme për shtyp të Shoqatës Maqedonase të Gjinekologëve dhe Obstetërve (MAGO), të mbajtur me rastin e Ditës Botërore për Eliminimin e Kancerit të Qafës së Mitës.

Kryetari i MAGO-s, prof. dr. Gligor Tofoski, theksoi se me vaksinimin dhe zbulimin aktiv të ndryshimeve para-kanceroze në fazë të hershme, kanceri i qafës së mitës mund të bëhet një sëmundje e së kaluarës. Sipas tij, vendet e zhvilluara tashmë po tregojnë se ky qëllim është i arritshëm, por për këtë është e nevojshme të rritet mbulimi me imunizim dhe të sigurohen kontrolle të rregullta parandaluese.

“Pacientja më e re me kancer qervikal te ne ka vetëm 18 vjeç. Me ndihmën e vaksinimit dhe screening-ut aktiv, përmes të cilit do ta zbulojmë sëmundjen në fazat më të hershme, mund të kemi një shoqëri në të cilën kanceri i qafës së mitës do të jetë e kaluar. Vaksina mbron nga HPV, përfshirë llojet me rrezikun më të lartë 16 dhe 18. Në vendet e zhvilluara tashmë jemi dëshmitarë se po shkohet në atë drejtim. Qëllimi ynë duhet të jetë mbulimi sa më i madh me vaksinë si te vajzat ashtu edhe te djemtë, sepse kemi një vaksinë që mund të parandalojë një pjesë të madhe të sëmundjeve të lidhura me HPV. Në vitin 2024 te ne u fut vaksina nëntëvalente, e cila siguron mbrojtje nga nëntë lloje të virusit, prej të cilave dy janë me rrezik të ulët, ndërsa shtatë janë lloje me rrezik të lartë që mund të shkaktojnë kancere si te femrat ashtu edhe te meshkujt”, tha Tofoski.

Ai theksoi se vaksinimi nuk duhet të trajtohet vetëm si mbrojtje e shëndetit të femrave, sepse HPV mund të shkaktojë sëmundje serioze edhe te popullata mashkullore.

Në konferencën për shtyp u theksua se në maj 2024 në vend u mundësua vaksinimi kundër HPV edhe për djemtë, me çka u zgjerua mbulimi i programit kombëtar të imunizimit.

Dr. Sonja Raleva, e cila është e përfshirë në procesin e vaksinimit të fëmijëve në moshë shkollore, shpjegoi se një nga rreziqet më të mëdha të HPV është se infeksioni më shpesh nuk shkakton simptoma që do ta paralajmëronin pacientin se diçka po ndodh në organizëm.

“HPV infekton si popullatën mashkullore ashtu edhe atë femërore. Ajo që është veçanërisht e rëndësishme të kuptohet është se ky është një infeksion i heshtur. Nuk ka ndryshime dramatike që do ta alarmonin pacientin se diçka po ndodh. Virusi mund të jetë i pranishëm me muaj, madje edhe me vite. Nëse infeksioni me lloj me rrezik të lartë të HPV zgjat më shumë, mund të shkaktojë komplikime serioze. Te meshkujt diagnoza shpesh vendoset më vonë, sepse për ta nuk kemi programe të organizuara screening-u si ato që ekzistojnë për kancerin e qafës së mitës te femrat. Prandaj është jashtëzakonisht e rëndësishme që fëmijët të mbrohen me vaksinë para se të vijnë fare në kontakt me virusin”, shpjegoi Raleva.

Ajo theksoi se në vend vaksinimi i rregullt kryhet në klasën e shtatë, kur fëmijët janë rreth 12 vjeç. Në këtë moshë vaksina merret në dy doza dhe përgjigja imunologjike është e mirë. Raleva u ndal edhe te mosbesimi i një pjese të prindërve, të cilët për shkak të frikës nga efektet e mundshme anësore hezitojnë të vaksinojnë fëmijët e tyre.

“Ekziston skepticizëm te prindërit në lidhje me efektet anësore të vaksinës, ndërsa shpesh nuk shihet përfitimi që merr fëmija me vaksinimin. Në këtë moshë krijohet një përgjigje e fortë imunologjike dhe prandaj insistojmë që vaksina të merret me kohë, para fillimit të aktivitetit seksual. Në natyrën tonë është të mos kemi frikë nga ajo që nuk e shohim. Por kur përballet me diagnozën, atëherë fillon paniku. Pikërisht për këtë arsye parandalimi është kaq i rëndësishëm. Nuk duhet të presim që të shfaqet sëmundja për të filluar të mendojmë për mbrojtjen”, theksoi Raleva.

Mjekët thanë se po bëhen përpjekje në bashkëpunim me Komitetin Kombëtar për Imunizim për të zgjeruar mundësinë e vaksinimit falas kundër HPV deri në moshën 26 vjeç. Aktualisht vaksinimi është falas për fëmijët e përfshirë në programin kombëtar, ndërsa për personat më të rritur vaksina paguhet, përkatësisht vaksina është falas për të gjithë deri në 19 vjeç, ndërsa për më të rriturit se kaq vaksina kushton 8.000 denarë dhe duhen marrë 3 doza.

Gjinekologia familjare Emilija Trajkovska paralajmëroi se ndryshimet para-kanceroze në qafën e mitës më shpesh nuk shkaktojnë dhimbje apo simptoma të tjera të njohura. Pikërisht për këtë arsye, kontrollet e rregullta gjinekologjike janë me rëndësi të jashtëzakonshme për zbulimin dhe trajtimin në kohë të ndryshimeve, para se ato të kthehen në sëmundje malinje.

“Lezionet para-kanceroze në qafën e mitës nuk shkaktojnë dhimbje dhe nuk shkaktojnë simptoma që gruaja mund t’i njohë. Prandaj shumë shpesh gratë nuk janë të vetëdijshme se ekziston ndonjë problem. Nëse këto ndryshime zbulohen me kohë, trajtimi mund të jetë shumë më i thjeshtë dhe më i suksesshëm. Fatkeqësisht, ende kemi gra që nuk shkojnë rregullisht te gjinekologu, disa për shkak të frikës nga kontrolli, të tjera sepse mendojnë se nuk ka nevojë nëse nuk kanë asnjë shqetësim. Por ato disa minuta të ndara për një kontroll parandalues mund të jenë vendimtare për shëndetin e tyre”, tha Trajkovska.

Ajo theksoi se në vend ekziston ende një keqkuptim se vizita te gjinekologu është e nevojshme vetëm në periudhën e shtatzënisë ose kur gruaja ka një problem shëndetësor.

“Te ne ende mbizotëron mendimi se te gjinekologu shkohet vetëm kur gruaja është shtatzënë ose kur ka ndonjë problem. Kjo duhet të ndryshohet. Kontrollet e rregullta janë të rëndësishme pikërisht kur gruaja nuk ka asnjë simptomë. Njëkohësisht, dua t’u bëj thirrje prindërve që me kohë t’i vaksinojnë fëmijët e tyre. Me këtë ne nuk përcaktojmë jetën e tyre seksuale, as nuk i nxisim në aktivitet seksual, por i mbrojmë nga infeksionet që më vonë mund të shkaktojnë ndryshime para-kanceroze dhe kancer. Me vaksinimin dhe kontrollet e rregullta parandaluese mund të parandalojmë një numër të madh sëmundjesh serioze”, theksoi Trajkovska.

Në konferencën për shtyp u tregua edhe nevoja për mbulim më të madh me vaksinë në më shumë qytete dhe komuna, mes tyre Shkupi, Ohri dhe Manastiri, si dhe komunat e Shkupit Qendra, Çairi dhe Karposhi.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, për eliminimin e kancerit të qafës së mitës si problem i shëndetit publik, deri në vitin 2030 vendet duhet të arrijnë tre qëllime: 90 për qind e vajzave të jenë të vaksinuara kundër HPV deri në moshën 15 vjeç, 70 për qind e grave të jenë të mbuluara me screening të përshtatshëm deri në 35 dhe përsëri deri në 45 vjeç dhe 90 për qind e grave me ndryshime para-kanceroze ose kancer të zbuluar të marrin trajtimin e duhur.

Ne përdorim cookies për të përmirësuar përvojën tuaj dhe për të analizuar trafikun në faqe. Duke vazhduar përdorimin e faqes, ju pranoni përdorimin e cookies sipas Politikës së Privatësisë. Pranoj Me shume