Një interes në mendjen dhe veprimin e njerëzve

Mr.Ali Hertica
Një qëllim i rëndësishëm i arsimit në përgjithësi, dhe i lëndës së filozofisë në veçanti, është që studentët të mësojnë të mendojnë në mënyrë kritike rreth të gjitha llojeve të çështjeve shoqërore dhe morale. Në literaturën e fundit arsimore, kjo njihet edhe si mendim kritik i ngarkuar me vlera: mendim kritik rreth vlerave morale dhe gjykimeve të vlerave. Hulumtimi im është një studim i dizajnit arsimor në të cilin unë hartoj, testoj dhe vlerësoj teknikat e bisedës së bashku me mësuesit, me qëllim që më pas të hetoj efektin e këtyre teknikave në aftësitë e arsyetimit kritik të studentëve. Në këtë leksion, do të prezantoj disa teknika bisede për të nxitur të menduarit kritik të ngarkuar me vlera dhe do të përshkruaj se si i kemi zhvilluar dhe hulumtuar ato.
Rreth njëzet vjet më parë, filozofët filluan të mendonin për trurin e njeriut. Si i marrim vendimet? Çfarë përcakton identitetin e një personi? Nga ana tjetër, shkenca është zhvilluar me shpejtësi në drejtime të ndryshme. Nga çipat kompjuterikë që imitojnë trurin deri te teknologjia e kontrolluar nga truri,në shumë projekte në këtë fushë dhe është i vetëdijshëm për natyrën shumëplanëshe të problemeve që lindin. Për shembull, kur zhvillohen teknologji që rikthejnë të folurit tek njerëzit që janë të paralizuar, kjo ngre pyetje në lidhje me leximin e mendjes dhe se si funksionon të folurit brenda mendimeve të një personi.
Kombinimi i trurit dhe teknologjisë është kompleks,truri ka diçka mistike në lidhje me të. Njerëzit kanë tendencë të besojnë atë që u thuhet për trurin sepse është kaq i ndërlikuar,që të demaskohet një numër mitesh dhe të “përmbysë” zhurmën rreth neuroteknologjisë. Mënyra se si këto teknologji tregtohen është shpesh mashtruese. Sipas tij, është e rëndësishme të vazhdojmë të bëjmë pyetjet e duhura dhe të jemi kritikë ndaj teknologjisë, edhe nëse nuk e kuptojmë atë, në mënyrë që të mos bëhemi objekte për planet e të tjerëve. “Njerëzit duhet të jenë të vetëdijshëm se nëse përdorin një pajisje për leximin e trurit për të shkruar një email, kjo pajisje po mbush gjithashtu një bazë të dhënash për një kompani të madhe teknologjike, e cila do ta përdorë atë për qëllimet e veta.Në sfilozofi dhe doktoraturë në qeverisje në teknologjitë e politikave është interesi për tu përqendrua në inteligjencën artificiale dhe neuroteknologjinë,në temat që lidhen me mendjet dhe veprimet e njerëzve që e intriguan të bënin me mënyrën se si njerëzit reagojnë ndaj teknologjisë. Këto pyetje themelore i kanë preokupuar filozofët për mijëvjeçarë. Nga alegoria e shpellës së Platonit te teoria e dijes e Kantit, nga revolucioni shkencor te kritika postmoderne: të menduarit për dijen është përshtatur vazhdimisht me njohuritë dhe sfidat e reja. Ky përmbledhje eksploron se si mendimtarët klasikë dhe bashkëkohorë përballen me çështjen e asaj që mund të dimë – dhe si mund ta dimë atë. A është filozofia një lëndë abstrakte? Në këtë seri intervistash, filozofët tanë demonstrojnë saktësisht se kombinimi i filozofisë dhe etikës mund të zbatohet në një mënyrë shumë praktike, ata tregojnë se si njohuritë mbi konkurrencën në vendin e punës, dhe perspektivat në metaforat mashtruese ndihmojnë drejtpërdrejt në lëvizjen e njerëzve, kompanive dhe institucioneve përpara,në fakt, filozofia duhej të ripërtërihej dhe, duke vepruar kështu, të merrte frymëzim nga shkenca natyrore. Metoda e filozofisë shkencore që ai parashikonte nuk ishte thelbësisht e ndryshme nga ajo e shkencës natyrore, përkatësisht,kërkim i detajuar empirik. Megjithatë, ajo sigurisht që kishte domenin e vet – botën mendore – e cila, nuk mund të reduktohej në procese që mbështetej shumë në kërkimin empirik psikologjik. Duke vepruar kështu, ata përfshinë në mënyrë të qartë moralin bazuar në pikëpamjen e tyre për natyrën njerëzore. Në pjesën e parë të kësaj dege dytësore, ne lexojmë pasazhe thelbësore nga veprat e tyre në rend kronologjik në mënyrë që të mund të gjurmojmë zhvillimin e mendimit perëndimor.
Në këto, ne synojmë të zbulojmë se si shihej lidhja e brendshme midis moralit dhe jetës ekonomike, dhe rolin e pikëpamjes së natyrës njerëzore në të menduarit për ekonominë. Tematikisht, ne synojmë të merremi me paratë, pronën, punën, tregtinë, mekanizmat e tregut, interesin dhe mashtrimin nga njëra anë, dhe impulset, virtytet dhe veset njerëzore nga ana tjetër. Përmes kësaj qasjeje tematike, ne synojmë të krijojmë një lidhje midis këtyre mendimtarëve dhe ekonomisë bashkëkohore,na ofron mençuria e tyre në lidhje me sfidat me të cilat përballet shoqëria dhe filozofia politike ..