Udhëheqësit e Ballkanit thirrje për tranzicion të drejtë të energjisë dhe mbrojtje më të fortë të natyrës në COP31

Mali i Zi dhe Bosnjë e Hercegovina theksuan nevojën për mbrojtje më të fortë të mjedisit, një tranzicion të drejtë të energjisë dhe përgjegjësi më të madhe ndaj brezave të ardhshëm si pjesë e përpjekjeve për të trajtuar ndryshimet klimatike, raporton Anadolu.

Duke iu drejtuar udhëheqësve në Konferencën e OKB-së për Ndryshimet Klimatike COP31 në qytetin turk Antalya, presidenti malazez Jakov Milatoviq përshkroi katër prioritete kryesore për tranzicionin e gjelbër të vendit të tij, duke riafirmuar ambicien e tij për t’u bërë shteti i 28-të anëtar i Bashkimit Evropian deri në vitin 2028.

Milatoviq tha se vendi duhet t’i shndërrojë angazhimet e tij mjedisore në veprime konkrete. “Sot, ne jemi të thirrur të provojmë se ky premtim mund të udhëheqë vendimet tona si dhe zhvillimin tonë”, theksoi ai.

Ai tha se mbrojtja e natyrës është thelbësore si për qëndrueshmërinë e Malit të Zi ashtu edhe për të ardhmen e tij evropiane. Prioriteti i parë, vuri në dukje ai, është forcimi i mbrojtjes së natyrës përmes krijimit të Rrjetit Evropian të Zonave të Mbrojtura, i njohur si “Natura 2000”.

Prioriteti i dytë, tha Milatoviq, është një tranzicion i drejtë energjetik, ku qeveria kërkon të zvogëlojë varësinë e sektorit të energjisë nga qymyri duke përshpejtuar investimet në energjinë diellore dhe të erës së bashku me përdorimin e qëndrueshëm të energjisë hidroelektrike.

Ai theksoi se objektivi është një tranzicion që është “ekonomikisht realist dhe socialisht i drejtë”. Prioriteti i tretë përqendrohet në qëndrueshmërinë ndaj klimës, me përmbytjet, zjarret, thatësirat dhe rreziqet bregdetare të identifikuara si kërcënime në rritje për jetën, infrastrukturën dhe jetesën, nënvizoi ai.

Mali i Zi është zotuar të zvogëlojë emetimet neto të gazrave serrë me të paktën 55 për qind deri në vitin 2030 dhe 60 për qind deri në vitin 2035. Prioriteti i katërt, i përshkruar si “Gjendja Ekologjike 2.0”, përfshin 20 propozime që synojnë ta bëjnë mbrojtjen e mjedisit pjesë të jetës së përditshme.

Propozimet përfshijnë qasje të lirë në parqet kombëtare, mbrojtje më të fortë të brigjeve dhe lumenjve dhe turizëm të qëndrueshëm. Ato synojnë të forcojnë parandalimin e zjarreve në pyje, t’i mbajnë ndotësit përgjegjës dhe të prezantojnë mbrojtje parandaluese për vendet e ardhshme të “Natura 2000”.

– “Fitimi afatshkurtër dhe politikat populiste të papërgjegjshme nuk duhet të mbizotërojnë”

Kryesuesi i Presidencës së Bosnjë e Hercegovinës, Denis Beqiroviq tha se përgjegjësia klimatike duhet të trajtohet si çështje e drejtësisë ndërbrezore, e jo thjesht si çështje marrëveshjesh ndërkombëtare, mekanizmash financiarë apo zgjidhjesh teknologjike.

Ai paralajmëroi kundër dhënies përparësi interesave ekonomike afatshkurtra dhe politikave populiste në kurriz të brezave të ardhshëm. “Ne nuk kemi të drejtë morale ta ndërtojmë prosperitetin tonë mbi pasigurinë e brezave të ardhshëm. Nuk kemi të drejtë t’i shndërrojmë interesat afatshkurtra të së tashmes në barra afatgjata për të ardhmen”, tha ai.

Beqiroviq argumentoi se përgjegjësia ndaj brezave të ardhshëm duhet të bëhet një parim thelbësor që udhëheq veprimet ndërkombëtare lidhur me ndryshimet klimatike. “Fitimi afatshkurtër dhe politikat populiste të papërgjegjshme nuk duhet të mbizotërojnë mbi interesat afatgjata të njerëzimit”, deklaroi ai.

Ai kritikoi vendet që besojnë se veprimet për krizën klimatike mund të shtyhen, duke paralajmëruar se një qasje e tillë e zhvendos barrën mbi brezat e ardhshëm. “Kjo mënyrë të menduari është e gabuar. Pushteti pa përgjegjësi është i rrezikshëm”, tha Beqiroviq.

Bosnjë e Hercegovina po harton një Plan të integruar Kombëtar për Energjinë dhe Klimën, i cili përfshin objektiva si dekarbonizimi i sektorit të energjisë deri në vitin 2030, vendosja e synimeve afatgjata drejt vitit 2050 dhe arritja e neutralitetit të karbonit përmes një tranzicioni energjetik efikas, nënvizoi ai.